Çocukları taşıyan araçların sürücüleri Türkiye’deki en sıkı denetlenen meslek grupları arasındadır. Psikoteknik değerlendirme bu denetimin merkezinde yer almakta; yasal olarak zorunlu olup eksikliği hem cezai yaptırım hem mesleki askıya alma sonuçlarını doğurmaktadır.
Yasal Dayanak
Okul servisi şoförlerinin psikoteknik yükümlülüğü birden fazla mevzuatla desteklenmektedir:
- Karayolları Trafik Yönetmeliği — Ticari araç sürücülerinin psikoteknik değerlendirme yükümlülüğünü düzenler.
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği — Yolcu taşımacılığı yapan sürücülerin belge şartlarını belirler.
- MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi — 3 Eylül 2020’den itibaren okul servis araçlarını kullanan tüm şoförler Mesleki Yeterlilik Kurumu belgesi almak zorundadır. Bu belgenin ön koşullarından biri geçerli psikoteknik rapordur.
Psikoteknik Belgesi Olmadan MYK Belgesi Alınamaz
MYK belgesi sınavına girebilmek için adayın güncel ve geçerli bir psikoteknik raporu ibraz etmesi zorunludur. Psikoteknik belgesi olmayan sürücüler MYK sürecini tamamlayamaz; dolayısıyla okul servisi çalışma iznini kaybeder.
Geçerlilik ve Yenileme Süresi
Psikoteknik belgesi alındığı tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Bu süre dolmadan yenilenmesi gerekmektedir. Süre dolumunda çalışmaya devam etmek için tekrar değerlendirmeden geçmek zorunludur.
Yenileme sürecinde herhangi bir belge eksikliği olmadığı sürece işlem hızlı tamamlanır; yenileme için de aynı test prosedürü uygulanır.
Cezai Yaptırımlar
Psikoteknik belgesi olmaksızın okul servisi aracı kullanan sürücüler ve araç sahipleri için öngörülen yaptırımlar şunlardır:
- Trafik denetimlerinde idari para cezası
- Araç trafikten men
- Meslek lisansının iptali
- İş kazası veya trafik kazası hâlinde sigorta kapsamı dışı kalma riski
Başvuru Süreci
- Merkez seçimi — T.C. Sağlık Bakanlığı ruhsatlı bir Psiko-Teknik Değerlendirme Merkezi seçin.
- Ön başvuru — Gerekli belgelerle (nüfus cüzdanı, sürücü belgesi) merkeze başvurun.
- Değerlendirme — Yaklaşık 45-60 dakika süren bilgisayar destekli testleri tamamlayın.
- Rapor — Başarılı değerlendirme sonrasında psikoteknik raporu düzenlenir; bu rapor e-Devlet sistemine işlenir.
- MYK başvurusu — Geçerli psikoteknik raporuyla MYK sınav başvurusunu tamamlayın.
Hangi Belgeler Gereklidir?
- Geçerli sürücü belgesi (en az D sınıfı okul servisleri için)
- Nüfus cüzdanı veya pasaport
- 1 adet biyometrik fotoğraf (merkeze göre değişebilir)
Sıkça Sorulan Sorular
Okul servisi şoförü olmak için en az hangi ehliyet sınıfı gerekiyor? Minibüs tipi okul araçları için B+E, midibüs ve otobüs tipi araçlar için D sınıfı ehliyet zorunludur. D sınıfı ehliyet için SRC belgesi de aranmaktadır.
Psikoteknik test başarısız olursa ne olur? Başarısız olan aday belirli bir bekleme süresinin ardından tekrar değerlendirmeye girebilir. Tekrarlayan başarısızlık durumunda profesyonel taşımacılık lisansı yenileme hakkı kaybedilebilir.
Çalıştığım okul benim psikoteknik raporumu kontrol eder mi? Evet. Okul yönetimleri ve denetim birimleri, şoförlerin belgelerini düzenli olarak kontrol etmekle yükümlüdür.
Yakınınızdaki CPMTEST yetkili merkezini bulmak için il sayfalarımızı ziyaret edin ya da CPMTEST sistemi hakkında detaylı bilgi için testler sayfamıza göz atın.